Universiteit Twente ontwikkelt nieuw hart-op-een-chipmodel voor erfelijke hartspierziekte PLN

De onderzoeksgroep Applied Stem Cell Technologies van prof. dr. Robert Passier, onderdeel van het Department of Bioengineering Technologies van de UT, ontvangt financiering voor BEAT-PLN. Dit is een onderzoeksprogramma dat de ontwikkeling van nieuwe behandelingen voor PLN-R14del-cardiomyopathie moet versnellen. Deze erfelijke hartspierziekte wordt veroorzaakt door een mutatie in het phospholamban (PLN)-gen en kan leiden tot ernstige hartritmestoornissen, hartfalen en plotselinge hartdood. Binnen BEAT-PLN werkt de UT samen met PLaN Therapeutics aan een project met een totale waarde van € 900K.

In BEAT-PLN werken de UT en PLaN Therapeutics samen aan een geavanceerd hart-op-een-chip-platform op basis van humane pluripotente stamcelafgeleide hartspiercellen van patiënten met de PLN-R14del-mutatie. Dit volledig menselijke en proefdiervrije modelsysteem maakt het mogelijk de ziekte natuurgetrouw na te bootsen en de onderliggende ziekteprocessen en de effecten van potentiële behandelingen in menselijk hartweefsel te onderzoeken.

Snellere route naar nieuwe behandelingen

PLN-R14del-cardiomyopathie is een zeldzame erfelijke hartspierziekte en is ontstaan in het noorden van Nederland. Daar leefde naar alle waarschijnlijkheid zo’n 700 jaar geleden een Friese voorouder waarbij de genmutatie voor het eerst is opgetreden. Alle dragers van de PLN-mutatie zijn afstammelingen van deze voorouder. Veel PLN-dragers wonen nog steeds in het noorden van Nederland. Door verhuizingen en emigratie zijn er in mindere mate ook dragers in de rest van Nederland en in het buitenland (zie de PLN-website voor meer informatie).

Hartritmestoornissen, hartfalen en plotselinge hartdood

De ziekte kan leiden tot ernstige hartritmestoornissen, hartfalen en plotselinge hartdood. Op dit moment is er alleen medicatie om symptomen te bestrijden, maar er is geen therapie die de onderliggende genetische oorzaak aanpakt. Bovendien bootsen diermodellen en traditionele celmodellen de ziekte slechts gedeeltelijk na, waardoor het moeilijk blijft om de werkzaamheid van nieuwe therapieën bij patiënten te voorspellen. Daarom zijn betere humane ziektemodellen essentieel voor de ontwikkeling van nieuwe behandelingen.

Nieuw programma

Door innovatieve therapieontwikkeling te combineren met geavanceerde humane ziektemodellen wil BEAT-PLN de ontwikkeling van nieuwe behandelingen voor PLN-R14del-cardiomyopathie versnellen. Het programma vergroot de kennis over de ziekte en ondersteunt de ontwikkeling en beoordeling van potentiële behandelingen. Daarmee zetten de partners een belangrijke stap richting nieuwe behandelopties voor mensen met deze erfelijke hartspierziekte. 

De financiering is toegekend via de Health Holland Organ-on-Chip Call. Dankzij deze steun kunnen de partners verschillende innovatieve onderzoekslijnen parallel uitvoeren en nieuwe technologieën voor de ontwikkeling van behandelingen verder verkennen.

Het samenwerkingsproject HH-PPS-25083-OoC  is medegefinancierd met PPS-subsidie, die door Health Holland is toegekend ter stimulering van publiek-private samenwerkingen.