Integrale innovatie: een vliegwiel voor impact
De grote uitdagingen van deze tijd vragen om samenwerking van slimme doeners en denkers. Klimaatverandering, veiligheid, toegankelijke zorg, digitalisering en een gezonde leefomgeving zijn complexe maatschappelijke opgaven die diep ingrijpen in hoe we samenleven, werken en keuzes maken.
De grote uitdagingen van deze tijd vragen om samenwerking van slimme doeners en denkers. Klimaatverandering, veiligheid, toegankelijke zorg, digitalisering en een gezonde leefomgeving zijn complexe maatschappelijke opgaven die diep ingrijpen in hoe we samenleven, werken en keuzes maken. Het Nationaal Actieplan Integrale Innovatie laat zien hoe we deze uitdagingen beter en effectiever kunnen aanpakken. De kernboodschap is helder: innovaties krijgen pas echt slagkracht als technologische én sociaal-maatschappelijke aspecten vanaf het begin samen worden ontwikkeld. Alleen dan ontstaan oplossingen die niet alleen slim zijn, maar ook wenselijk, werkbaar en duurzaam.
In de praktijk blijken innovaties vaak te stagneren, niet omdat de technologie tekortschiet, maar omdat zij onvoldoende aansluiten bij mensen en de samenleving. Oplossingen worden niet geaccepteerd, niet vertrouwd, of niet verantwoord of op grote schaal gebruikt. Voor veel maatschappelijke opgaven geldt dat specifieke sociaal-maatschappelijke innovaties nodig zijn, zoals nieuwe processen en instituties. De Adviesraad voor Wetenschap, Technologie en Innovatie (AWTI) verwoordde dit scherp: slimme en vernieuwende oplossingen komen vaker tot stand wanneer sociaal-maatschappelijke aspecten worden geïntegreerd. Toch is deze verbinding in onderzoek en innovatie nog lang niet vanzelfsprekend. Het Actieplan Integrale Innovatie speelt hierop in en zet aan tot een structurele verandering in denken en doen.
Wat is Integrale Innovatie?
Integrale innovatie betekent dat onderzoekers uit alle wetenschapsdomeinen samenwerken en hun kennis bundelen én dat onderzoekers met maatschappelijke organisaties of bedrijven samenwerken.
Technisch en bètaonderzoek levert de basis voor nieuwe technologieën, producten en processen die nodig zijn om maatschappelijke opgaven aan te pakken. Sociaal- en geesteswetenschappelijk onderzoek verdiept dit door essentiële inzichten over menselijk gedrag, maatschappelijke dynamiek, cultuur, ethiek, recht en governance. Bovendien levert dit onderzoek kennis voor alternatieve interventies in beeld zoals nieuwe of verbeterde diensten en processen. Juist deze combinatie maakt het mogelijk innovaties te ontwikkelen die technisch haalbaar zijn én maatschappelijk impact hebben.
Een integrale innovatieaanpak vraagt ook om nauwe samenwerking met bedrijven en maatschappelijke organisaties. Deze partijen brengen praktijkervaring in, signaleren concrete maatschappelijke vragen en spelen een sleutelrol bij het testen en toepassen van innovaties. Door hen vanaf het begin te betrekken, sluiten oplossingen beter aan bij de dagelijkse praktijk en is de weg naar toepassing en opschaling korter. Bedrijven en maatschappelijke organisaties zijn daarmee geen eindgebruikers, maar volwaardige partners in innovatie.
Samenwerking tussen partijen komt niet vanzelf tot stand en kent veel uitdagingen. Dit Actieplan benoemt die uitdagingen en met welke acties we verder komen. Onze organisaties blijven zich inzetten voor een cultuur waarin integrale innovatie vanzelfsprekend is. Wij zijn al gestart met het oppakken van een aantal belangrijke acties. We roepen hier alle betrokkenen bij innovatie-ecosystemen op met ons mee te doen. Zo gaat dit Actieplan als een vliegwiel werken.
Bart Ahsmann - directeur CLICKNL, Bas van Bavel - voorzitter SSH-raad, Marcel Levi - voorzitter NWO en Tjark Tjin-A-Tsoi - CEO TNO
Bron: CLICKNL
